Title: Nationale gokuitsluiting in Europa | CRUKS, GamStop en Spelpaus vergeleken
Nationale zelfuitsluitingsregisters maken het mogelijk om met één aanvraag de toegang tot alle gelicentieerde aanbieders in een land te blokkeren. In Europa zijn verschillende modellen ontstaan: Nederland gebruikt CRUKS, het Verenigd Koninkrijk werkt met GamStop en Zweden met Spelpaus. De systemen verschillen in duur, bereik en de manier waarop de speler wordt gecontroleerd. Van deze details hangt af hoe goed een register de speler in de praktijk beschermt.
Waarom een centraal register nodig is
Zelfuitsluiting bij één site verandert vrijwel niets, want de speler kan zich gewoon bij een andere aanbieder registreren. Een centraal register lost dit probleem op. De speler dient één keer een aanvraag in, en gelicentieerde casino’s en bookmakers moeten de gedeelde database raadplegen en geregistreerde gebruikers weigeren. Registratie is in alle drie de landen gratis.
De modellen in de verschillende landen verschillen op een aantal punten, en juist op die punten zijn de systemen het best te vergelijken:
- de duur van de uitsluiting en de mogelijkheid om vroegtijdig te stoppen;
- het bereik, dus alleen online spelen of ook fysieke speelhallen;
- het moment van controle, bij registratie of bij elke login;
- de manier waarop de aanvrager wordt geïdentificeerd.
In alle drie de landen werkt het register op nationaal niveau en is aansluiting onderdeel van de licentievoorwaarden van de aanbieder. Gokbedrijven die deze verplichting niet nakomen, riskeren sancties van de toezichthouder, waaronder boetes.
Drie registers vergeleken
Elk register werkt alleen binnen de grenzen van de licentiejurisdictie. Dat betekent dat een nieuwe online casino zonder CRUKS vaak geen Nederlandse KSA-licentie heeft, maar wel in een ander land gelicentieerd kan zijn. Een CRUKS-controle is op zulke sites niet van toepassing, en de regels voor spelersbescherming worden bepaald door de toezichthouder van de jurisdictie waar de licentie is afgegeven. De belangrijkste kenmerken van de drie systemen en de verplichtingen van gelicentieerde casino’s staan in de tabel.
| Kenmerk | Nederland, CRUKS | Verenigd Koninkrijk, GamStop | Zweden, Spelpaus |
|---|---|---|---|
| Start | 1 oktober 2021 | 2018, verplicht voor aanbieders sinds 31 maart 2020 | 1 januari 2019 |
| Beheerder | Kansspelautoriteit | National Online Self-Exclusion Scheme Ltd | Spelinspektionen |
| Minimale duur | 6 maanden | 6 maanden | 10 dagen |
| Langere opties | tot 99 jaar | 5 jaar met automatische verlenging | tot opzegging, minimaal 12 maanden |
| Bereik | online, speelhallen, Holland Casino | alleen online aanbieders met een Britse licentie | online en fysieke spelen met verplichte registratie |
| Verplichting van het casino | controle van de CRUKS-code bij elke login | blokkering van registratie, login en stortingen | verplichte controle van het register |
Het Nederlandse systeem controleert de code bij elke login, het Britse biedt de langste vaste termijnen en het Zweedse omvat ook fysieke spelen. Deze verschillen bepalen hoe het register in de praktijk werkt.

Nederland: CRUKS en controle bij de ingang
Het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen valt onder de KSA en ging op 1 oktober 2021 van start, tegelijk met de Wet kansspelen op afstand. De uitsluiting geldt voor online casino’s, speelhallen en de fysieke casino’s van Holland Casino. De minimale duur is zes maanden en de maximale duur is 99 jaar. De aanvrager logt in via DigiD, en voor buitenlanders is er een apart registratieformulier.
De gekozen termijn kan niet worden ingekort. Wie zich voor langer dan een half jaar heeft uitgesloten, kan het register pas na de eerste zes maanden verlaten, en pas na een bedenktijd van acht dagen. Deze pauze verkleint het risico op een impulsieve terugkeer. De controle vindt plaats vóór de login: bij een match met de CRUKS-code sluit de aanbieder de toegang volledig af en laat het account niet over aan handmatige afhandeling.
Naast vrijwillige registratie bestaat er ook een verplichte registratie met eigen regels:
- een aanbieder of derde dient een melding in over een klant met signalen van problematisch gokgedrag;
- de KSA onderzoekt de zaak minimaal zes weken;
- de speler heeft het recht de beslissing aan te vechten.
Volgens de toezichthouder steeg het aantal online accounts in de eerste helft van 2026 tot 1,48 miljoen. Ongeveer 94% van de mensen die gokken, doet dat uitsluitend bij gelicentieerde aanbieders. Gemeten naar het bruto spelresultaat wordt het aandeel van de legale markt geschat op 59%, tegen 54% een half jaar eerder.
In juni 2026 stelde de Nederlandse regering aanvullende maatregelen voor, waaronder een algemene stortingslimiet en een volledig verbod op reclame en bonussen voor online kansspelen. Deze voorstellen hangen samen met dezelfde vraag als het register: hoe houd je spelers binnen de gelicentieerde markt. Tegelijkertijd breidt de KSA het toezicht uit naar bedrijven die niet-gelicentieerde sites helpen het Nederlandse publiek te bereiken.
Verenigd Koninkrijk: GamStop en vijf jaar met automatische verlenging
GamStop blokkeert gratis de login en het aanmaken van accounts bij alle online aanbieders met een licentie voor Groot-Brittannië. Fysieke speelhallen vallen niet onder het systeem. Een geregistreerde speler verliest tegelijkertijd de toegang tot alle online casino’s en bookmakers met een Britse licentie. Voor gelicentieerde aanbieders is aansluiting verplicht sinds 31 maart 2020. De speler bevestigt bij registratie zijn identiteit en kiest de duur van de uitsluiting, en die duur kan daarna niet worden ingekort.
Er zijn vier opties:
- zes maanden;
- een jaar;
- vijf jaar;
- vijf jaar met automatische verlenging.
De automatische verlenging kan alleen in de laatste zes maanden van de periode van vijf jaar worden uitgezet. Anders begint een nieuwe termijn van vijf jaar. Na afloop van de minimale duur eindigt de uitsluiting niet vanzelf, en verlenging of opheffing wordt apart geregeld via het persoonlijke account of het contactcentrum. Eind 2025 stonden 562.000 mensen in het systeem, en in de tweede helft van het jaar kwamen er 58.675 registraties bij, waarvan 29% in de leeftijdsgroep van 16 tot 24 jaar. De CEO van Gamstop Group, Fiona Palmer, koppelde de groei aan de vraag naar de dienst:
“een voortdurende en groeiende behoefte aan effectieve instrumenten voor zelfuitsluiting”.
Zweden: Spelpaus en het bereik van fysieke spelen
Spelpaus werkt sinds 1 januari 2019, de dag waarop de gelicentieerde markt openging, en is eigendom van Spelinspektionen. De uitsluiting geldt voor alle registratieplichtige kansspelen bij gelicentieerde bedrijven, inclusief spelen via agenten in winkels en op renbanen. De identificatie verloopt via BankID, en de activering vindt direct na de bevestiging plaats. Het register omvat zowel online als fysieke vormen, waardoor de toegang bij alle gelicentieerde bedrijven tegelijk wordt afgesloten en niet per bedrijf.
De speler kiest een periode van 1, 3 of 6 maanden of uitsluiting tot opzegging. De website van de dienst noemt ook een optie van 10 dagen. Uitsluiting tot opzegging kan pas na 12 maanden worden beëindigd, en vroegtijdige opheffing van de overige termijnen is niet mogelijk. Er zijn inmiddels meer dan 137.000 geregistreerde gebruikers.
Sinds 1 augustus 2026 geldt een richtlijn van Spelinspektionen die de technische aansluiting van aanbieders en de controleprocedures verduidelijkt. De toezichthouder kan zo zien wie de controle tegen het register heeft uitgevoerd en hoe.
Het Zweedse toezicht beperkt zich niet tot het register zelf. Spelinspektionen eist dat aanbieders contact opnemen met klanten die een maandelijkse stortingslimiet boven de 10.000 Zweedse kroon instellen, ongeveer 920 euro. Deze eis hoort bij de zorgplicht van de aanbieder en vult het werk van Spelpaus aan.
Zwakke punten en conclusies
Alle drie de registers werken alleen voor gelicentieerde aanbieders. De toezichthouder heeft geen controle over platforms zonder lokale licentie, daarom is blokkering daar niet gegarandeerd. De Nederlandse cijfers laten de omvang van dit verschil zien: bijna alle spelers blijven binnen het legale domein, maar qua geldstromen ligt het aandeel van de gelicentieerde markt duidelijk lager.
Het aantal registraties rechtstreeks vergelijken is niet juist, omdat de landen verschillen in bevolking, looptijd en bereik. De 562.000 mensen bij GamStop zijn sinds 2018 opgebouwd, terwijl Spelpaus sinds 2019 meer dan 137.000 gebruikers heeft bereikt. De sterke punten van elk model blijken uit de vergelijking:
- Nederland: controle bij elke login en acht dagen bedenktijd;
- Verenigd Koninkrijk: een duidelijke schaal van termijnen en automatische verlenging voor vijf jaar;
- Zweden: bereik van fysieke spelen en de kortste termijn, vanaf 10 dagen.
De tendens in de drie landen is gelijk: toezichthouders verduidelijken de aansluitregels en breiden het bereik uit. In Zweden gelden sinds augustus 2026 nieuwe controle-eisen, in Nederland wordt een algemene stortingslimiet besproken en in het Verenigd Koninkrijk neemt het aantal registraties onder jonge spelers toe.

